در ۲۴ سپتامبر ۲۰۲۴، پیشرفتی نوآورانه در حوزه گوهرشناسی و طراحی جواهرات گزارش شد: برای اولین بار در جهان، یک یاقوت کامل بهصورت مستقیم در محیط یک پایه جواهر پلاتینی در آزمایشگاه رشد یافت. این دستاورد توسط دکتر سوفی بونز، مدرس ارشد و پژوهشگر طراحی جواهرات در دانشگاه غرب انگلستان (UWE) در بریستول، به انجام رسید. این روش، که بهعنوان یک فرآیند «درجا» (in situ) شناخته میشود، امکان رشد یک گوهر کامل را از یک تکه کوچک یاقوت فراهم میکند و به گفته دانشگاه، پیشتر به این شکل محقق نشده بود.
فرآیند رشد یاقوت با استفاده از یک «دانه» یاقوت، که از ضایعات برش گوهر بهدست آمده بود، آغاز شد. این تکه کوچک در یک پایه پلاتینی (مانند حلقه) قرار گرفت و سپس با استفاده از یک عامل شیمیایی به نام فلاکس (flux) تحت شرایط کنترلشده در کوره قرار گرفت. فلاکس دمای موردنیاز برای رشد کریستال را کاهش میدهد و امکان تشکیل گوهر را تسهیل میکند. برخلاف روشهای سنتی تولید گوهرهای آزمایشگاهی، که انرژیبر هستند، یا استخراج غیرپایدار گوهرها از معادن، این تکنیک از ضایعات گوهر استفاده میکند و تنها به ۵ تا ۵۰ ساعت زمان و مصرف انرژی محدود نیاز دارد. دکتر بونز در حال بهینهسازی این فرآیند است تا زمان رشد را کوتاهتر کرده و پایداری آن را افزایش دهد. این روش نهتنها از نظر فنی نوآورانه است، بلکه دیدگاههای سنتی درباره گوهرهای آزمایشگاهی را به چالش میکشد. یاقوتهای رشدیافته به این شیوه دارای ویژگیهای طبیعی مانند وجوه کریستالی هستند که به گفته بونز، برای طراحان جواهر جذابیت خاصی دارد. ربکا اندربی، طراح جواهرات معاصر در بریستول، تأکید میکند که گوهرهای آزمایشگاهی، برخلاف تصور رایج، مصنوعی نیستند و خواص فیزیکی و شیمیایی مشابه گوهرهای طبیعی دارند، اما با هزینه کمتر و تأثیر زیستمحیطی کاهشیافته تولید میشوند. با این حال، او هشدار میدهد که برای به حداکثر رساندن پایداری، باید از منابع انرژی سبز برای تولید این گوهرها استفاده شود.
این دستاورد نهتنها پتانسیل تحول در صنعت جواهرات را دارد، بلکه به دلیل استفاده از ضایعات و کاهش مصرف انرژی، گامی مهم در جهت تولید پایدار گوهرها محسوب میشود.
